Vergi Uyuşmazlığı Nedir? , Uyuşmazlık, kavram olarak, iki hukuk süjesi arasında, bir hakkın, borcun, ödevin, bir hukuki durumun varlığı ve kime ait olduğu konusunda çıkan anlaşmazlıktır.
Vergi uyuşmazlıklarını hukuk bağlamında tanımlayacak olursak; Vergi Hukukunun uygulanması sonucu, Devletle vergi mükellefi arasında çıkan uyuşmazlıklar olduklarını söyleyebiliriz.
Bu uyuşmazlıkların çözümü için iki yol vardır bunlardan ilk İdari diğer ise Yargı yoludur.

İdari Çözüm Yolları

Taraflar arasında bulunan çözüm yollarına, biz, çözümün, sonuçta, idarenin insiyatifine bağlı olması ve, esasen, bu yollara ilişkin kuralların idari usul yasalarında öngörülmüş bulunması sebebiyle “idari çözüm yolları” diyoruz. Bu çözüm yollarına, “alternatif çözüm yolları” da denilmektedir.
– Tarhiyat öncesi ve tarhiyat sonrası uzlaşma,
– Pişmanlık ve ıslah müessesesi,
– Cezalarda indirim müessesesi,
– Düzeltme ve şikayet başvuruları,
– Kamu Denetçiliği müessesesi,
bu tür çözüm yollarıdır.
Bir türlü yasalaşmayan ve bu yüzden kadük olan İdari Usul Yasası Tasarısında getirilmek istenilen ara buluculuk müessesesinin de, bunlar arasında olduğunu söyleyebiliriz.
Dahası, Kanun koyucunun, türlü adlar altında, zaman zaman, yürürlüğe koyduğu af yasalarını da, kimi yönleri bakımından, idari çözüm yolu olarak görebiliriz.

Yargısal Çözüm Yolları

Taraflar arasında çözüm sağlayan yollara idari çözüm yolları denilmesinden hareketle, vergi uyuşmazlıklarının yargı yerince çözümlenmesini de, doğal olarak, “yargısal çözüm yolları” olarak adlandırıyoruz.
Bu çözüm yollarına ilişkin görev ve usul kuralları, 20 Ocak 1982 gününde yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren, 2575 sayılı Danıştay Kanunu, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluş Ve Görevleri Hakkında Kanun ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununda öngörülmüştür.
Bu Kanunlarla oluşturulan ve adına İdari Yargı Düzeni denilen yargı düzeninde, altta, ilk derece mahkemesi olarak, idare ve vergi mahkemeleri; üstte ise, tek hakim kararları ile, sınırlı kurul kararları için itiraz mercii olarak bölge idare mahkemeleri, ilk derece mahkemelerinin diğer kararları için ise, temyiz mercii olarak Danıştay bulunmaktadır.
Danıştay dava dairelerinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla vermiş olduğu kararlara karşı ise; ilgisine göre, İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulu, üst mahkeme olarak görev yapmaktadır.