İhtiyati Tahakkuk,

6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanun kapsamında yalnız vergi kaynaklanan kamu alacaklarının korumaya yönelik ihtiyati tahakkuk müessesesi düzenlenmiştir.
İhtiyati tahakkuk:
Madde 17 — (2347 Sayılı Kanunun 2. maddesiyle değişen fıkra) Aşağıdaki hallerden birinin bulunması takdirinde vergi dairesi müdürünün yazılı isteği üzerine defterdar mükellefin henüz tahakkuk etmemiş vergi ve resimlerinden Maliye Bakanlığınca tespit ve ilan edilecek olanlarla bunların zam ve cezalarının derhal tahakkuk ettirilmesi hususunda yazılı emir verebilir.

Vergi dairesi müdürü bu emri derhal tatbik eder:

  1. 13. maddenini 1,2, 3 ve S5. bentlerinde yazılı ihtiyati haciz sebeplerinden birisi mevcut ise,
  2. hakkında 110. madde gereğince takibata girişilmişse,
  3. Mükellef Teşebbüsün muvazaalı olduğu ve hakikatte başkasına aidiyeti hakkında deliller elde edilmişse,
İhtiyati Tahakkuk Konusu: İhtiyati Tahakkuk edecek amme alacağının daha önceden emniyet altına almak için geçici ön tedbirdir. Bu usül mükellefin gelecekte tahakkuk edecek amme borcunun özel kanuna göre tarh, tebliğ, itiraz gibi normal tahakkuk yollarından geçirilmeden yapılan bir tahakkuku ifade etmektedir. Bu işlem amme alacağının korunmasıyla ilgili tedbir olduğundan ancak, ihtiyati haciz ile birlikte uygulama kabiliyeti bulunmaktadır.
Madde metninde belirtilen, gelir, kurumlar, veraset ve intikal imalat muamele istihkak, nakliyat vergileri, damga resmi ve bu vergileri ait zam ve vergi cezaları tahakkuk sebeplerinin oluşmasıyla vergi dairesi müdürünün yazılı talebi üzerine defterdar tarafından verilecek ihtiyati tahakkuk emrini takiben tahakkuk ettirilmekte idi.
Defterdar vergi dairesinin istediği üzerine ihtiyati tahakkuk sebeplerini yeterli görürse ihtiyati tahakkuk vermekte ve verilen ihtiyati tahakkuk emri kesin olup, vergi dairesi müdürü bu emir üzerine ihtiyati tahakkuktan vazgeçemiyordu.

Fakat 6183 Sayılı Kanunun 17. maddesinin

ilk fıkrasında “henüz tahakkuk etmemiş vergi ve resimlerden Maliye Bakanlığınca tespit ve ilan edilecek olanlarla bunların zam ve cezalarından” bahsedilerek değişik düzenleme getirilmiştir.
1.1.1981 gün ve 17174 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 2347 Sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonraki şekline göre; ihtiyati tahakkuk yapma yetkisinin kullanılabileceği vergi ve resimlerin, Maliye Bakanlığınca tespit ve ilan olunması gereklidir.
Kanunun 17. maddesinin 1. fıkrasında yapılan değişiklik uyarınca hangi vergiler hakkında ihtiyati tahakkuk tatbik edileceğini tespit yetkisi Maliye Ba- kanlığına verilmiştir. Bakanlığın konu ile ilgili 359 no.lu tebliğ içeriğinde;
“madde metninde yazılı hallerden birinin bulunması takdirinde vergi dairesi müdürünün yazılı isteği üzerine defterdar mükellefin işletme vergisi, damga vergisi, gayrimenkul kıymet artış vergisi, veraset ve intikal vergisi ile bunların zam ve cezalarının derhal tahakkuk ettirilmesi hususunda yazılı emir verilebilecektir”(d) açıklaması yer almaktadır.
Tüm yukarıda belirtilen nedenlerle ihtiyati tahakkuka konu alacağın varlığı ve buna gerektiren koşulların gerçekleşmesi durumunda, tahsıl dairesi bağlı bulunduğu defterdarlıktan yükümlünün kendi işlem alanındaki hangi tür vergiye tabi olduğu ve ihtiyati tahakkuku gerektiren nedenleri belirterek ihtiyati tahakkukta bulunmak üzere kendisine izin verilmesini ister. Defterdar veya vekili yasada öngörülen koşulların gerçekleşip gerçekleşmediğini elde bulunan delillerle birlikte değerlendirerek tahsil dairesinin istemi hakkında karar verir. Defterdarlığın takdir yetkisi kesin olup, istemin reddi halınde tahsil dairesinin itiraz hakkı yoktur.
Kaynak:  Amme Alacaklarının Takip ve Tahsil Usulü (Mustafa Lütfi Tombaloğlu Yargıtay 12. Hukuk Dairesi Üyesi)

Join Our Mailing List

Thank you for your message. It has been sent.
There was an error trying to send your message. Please try again later.

Once Weekly Webinar

Free Webinar Once Per Week

Our free webinar runs once per week and is available to anybody who wants to know more about getting started on the road to financial freedom.